ویژه

روان‌شناسی رنگ‌ها – قسمت اول

0
Please log in or register to do it.

روان‌شناسی رنگ‌ها

آیا می‌دانستید همهٔ آن چیزهایی که در اطراف ما وجود دارند بی‌رنگ هستند؟ مغز انسان دارای یک سیستم پیچیده و تکامل‌یافته است که فرکانس‌های مختلف نور مرئی را تفسیر می‌کند. شما یک سیب را قرمز می‌بینید چرا که فرکانس خاصی از سیب به چشم ما بازتاب می‌شود. مغز ما برای به خاطر آوردن فرکانس‌های مختلف نور مرئی آن‌ها را در قالب رنگ نشان می‌دهد. در واقع رنگ‌ها ساختهٔ ذهن ما هستند و همه چیز بی‌رنگ است. آیا می‌توانید دنیای بدون رنگ‌ها را تصور کنید؟ حتی تصور دنیای بی‌رنگ هم دشوار و غیرممکن به نظر می‌رسد. رنگ‌ها علاوه بر زیباتر کردن دنیای اطرافمان جنبه‌های روان‌شناسی زیادی دارند. امروزه از رنگ‌ها برای بیان افکار و احساسات استفاده می‌شود. اگر که شما هم به رنگ‌ها و تأثیرات روانی آن‌ها و پیام‌های مختلفی که هر رنگ بیان می‌کند، علاقه‌مند هستید تا انتهای این مقاله با ما همراه باشید.

روان‌شناسی رنگ‌ها  

به طور کلی روان‌شناسی رنگ یا به عبارتی (Color Psychology) به مطالعه این می‌پردازد که چگونه رنگ‌ها می‌توانند احساسات، رفتارها، ادراکات و نگرش‌های انسانی را تحت‌تأثیر قرار دهند. روان‌شناسی رنگ به طور گسترده در زمینه‌های مختلف از جمله بازاریابی، طراحی، هنر و درمان برای تأثیر بر واکنش‌های انسانی و ایجاد تجربه‌های خاص استفاده می‌شود. کسب‌وکارها اغلب از روان‌شناسی رنگ در استراتژی‌های بازاریابی برای ایجاد برداشت‌های خاص و تأثیر بر رفتار مصرف‌کننده استفاده می‌کنند. هنرمندان از رنگ‌ها برای انتقال مفاهیم موجود در آثار هنری‌شان و ایجاد هماهنگی بصری و استخراج پاسخ‌های احساسی موردنظر از مخاطب بهره می‌گیرند. در روان‌شناسی و درمان نیز رنگ‌ها گاهی به عنوان یک ابزار درمانی استفاده می‌شود که به عنوان رنگ درمانی یا (Chromotherapy)  شناخته می‌شود. هر رنگ شخصیت، احساس و اعتبار مخصوص به خود را دارا است و یکی از معیارهای سنجش شخصیت افراد به شمار می‌آید، چراکه هر کدام از آن‌ها تأثیرات خاص روحی و جسمی را در فرد باقی گذاشته و وضعیت روانی و جسمی او را نمایان می‌کند. امروزه افراد بسیاری از تأثیرات روانی رنگ‌ها آگاه هستند و از آن برای ارسال پیام‌های موردنظرشان استفاده می‌کنند. در ادامه این مقاله به سراغ رنگ‌های مختلف می‌رویم و بررسی می‌کنیم که هر رنگ نماد و نشانه چیست؟!

قرمز

قرمز رنگی کاملاً گرم و زنده است. این رنگ بسیار خودنما و فریبنده است و پوشیدن قرمز اعتمادبه‌نفس زیادی را می‌طلبد. اگر اهل خودنمایی و جلب‌توجه نیستید بهتر است که این رنگ را در لباس‌هایتان انتخاب نکنید چرا که غیرممکن است بتوانید در لباس قرمز خود پنهان شوید؛ اما اگر فردی جسور هستید مطمئن باشید که با پوشیدن لباس قرمز همهٔ سرها را به سمت خود برمی‌گردانید. قرمز نمادی از عشق و عاطفه است و به همین دلیل است که رز قرمز نماد عشق و در روزهای ویژه عشق مانند روز ولنتاین، از این رنگ برای نمایان کردن احساسات عاشقانه استفاده می‌شود. قرمز به دلیل جذابیت و زیبایی‌اش برای نشان‌دادن احساسات شور و هیجانی مانند تزیینات در جشن‌ها مورداستفاده قرار می‌گیرد. رنگ قرمز به دلیل براق و چشم‌نواز بودن به همان اندازه که نماد انرژی و حرکت است به معنای ایست، خطر و هشدار هم به کار می‌رود؛ مانند چراغ و تابلو های راهنمایی‌ورانندگی.

shawl-bitabred-8
mastaneh-vest-meshki-ghermez2

رنگ قرمز علاوه بر جنبه‌های مثبت جنبه‌های منفی هم دارد و مانند هر چیزی که حد اعتدال را رعایت نکند معنی معکوس می‌دهد، استفاده بیش از حد از رنگ قرمز تأثیرات منفی ایجاد کرده و می‌تواند شما را عصبی، استرسی و تهاجمی کند. قرمز نمادی از جنگ، خشم و پرخاشگری است. چنانچه در مسابقات گاوبازی دقت کرده باشید ماتادورها (گاوبازها) از مولتا (شنل قرمز) استفاده می‌کنند؛ اما نه برای تحریک گاوها چون که آن‌ها جز سیاهی و سفیدی رنگ دیگری را نمی‌بینند؛ بلکه برای شور و هیجان در مسابقه و به‌جاآوردن سنت‌ها استفاده می‌کنند. قرمز همچنین نماد قدرت است و حدود ۸۰ درصد پرچم‌های کشورهای مختلف دنیا از رنگ قرمز استفاده کرده‌اند. اگر می‌خواهید کسی را تحت تأثیر قرار دهید و یا در جمعی احساس قدرت کنید از این رنگ در استایل خود غافل نشوید؛ اما حواستان باشد که کدام آیتم را برای تأثیرگذاری انتخاب می‌کنید قطعاً یک کت‌وشلوار مردانه قرمز احساس قدرتمند بودن را منتقل نمی‌کند!

سبز

رنگ سبز در دسته رنگ‌های سرد قرار دارد. سبز نمادی از صلح، دوستی و آرامش است و سازمان‌های مردم‌نهاد معمولاً از رنگ سبز در لوگو یا نمادشان استفاده می‌کنند. سبز رنگ طبیعت است و به دلیل احساس نزدیکی که با طبیعت دارد آرامش‌بخش است و انرژی مثبت را منتقل می‌کند و احساس تازگی را در افراد ایجاد می‌کند به همین دلیل در مکان‌هایی که فضای استرسی بر آن حاکم باشد معمولاً از رنگ سبز استفاده می‌کنند تا استرس را کاهش دهند؛ مانند راهروهای بیمارستان‌ها و سالن‌های انتظار پزشکان. جوانه‌های گیاهان و گیاهان تازه رشدیافته به رنگ سبز هستند و ازاین‌رو سبز نماد رشد، تعالی، شکوفایی و تولدی دوباره است.

harfha-sabz2
golestan-shaghayegh-scaled

به‌طورکلی رنگ‌ها هر چه به سمت تیره‌تر شدن پیش روند احساس قدرت و استحکام را منتقل کرده و هر چه تن‌های روشن‌تر استفاده شود نشانه جوانی، سرزندگی و بازیگوشی است. دقت داشته باشید که استفاده بیش از حد رنگ سبز باعث ایجاد تنبلی، رخوت، کسالت و بی انرژی بودن می‌شود. یکی از نمادهای بارز رنگ سبز قدرت تصمیم و اراده بالا، غلبه بر مخالفت‌ها و چالش‌ها است و معمولاً در فیلم و سریال‌ها شخصیت‌هایی که در شرایط موجود با دشواری‌هایی روبرو هستند، ولی تلاش می‌کنند تا با کمک قدرت تصمیم و اراده، موقعیت خود را محکم کرده و استقلال عمل خود را حفظ نمایند و بر مخالفت‌ها غلبه کنند، از رنگ سبز برای لباس آن‌ها استفاده می‌شود.

زرد

رنگ زرد جزو آن دسته از رنگ‌هایی است که دو روی متفاوت دارد. بسیاری از افراد به محض دیدن رنگ زرد یاد فصل تابستان و گرما، انرژی و شادی که در این فصل وجود دارد، می‌افتند و آن را رنگی مفرح و نشاط‌آور می‌دانند؛ اما برخی دیگر آن را نمادی از بی‌وفایی و خیانت تلقی می‌کنند! رنگ زرد به دلیل درخشان بودن به شدت احساسات را برمی‌انگیزد و از آنجایی که نماد خورشید و طلوع آفتاب است در بالا بردن انرژی روزانه و سطح فعالیت‌ها در روز نقش مؤثری دارد و انرژی‌بخش است. روی دیگر رنگ زرد زمانی که بیش از حد از آن استفاده شود، میزان تحریک‌پذیری را به شدت افزایش می‌دهد و ممکن است موجب افزایش حس خشم در برابر مسائل پیش پا افتاده، آشفتگی، پایین آمدن میزان تحمل و پرخاشگری افراد شود. این رنگ در برخی افراد باعث ایجاد حس خودخواهی و کینه‌توزی و حتی قضاوت گری بیش از حد شود.

golestan-niloofar-abi-2-scaled
shomiz-asbe-eshgh-zard-1

این رنگ می‌تواند توجه دیگران را به خود جلب کند. افرادی که در لباس‌هایشان از رنگ زرد استفاده می‌کنند، شخصیتی شوخ‌طبع، سرزنده و بازیگوش دارند که مشکلی با جلب توجه و دیده نشدن ندارد، برون‌گرا و مثبت‌اندیش هستند و تمایل دارند که در جمع‌ها منحصربه‌فرد ظاهر شوند، دوست دارند که کارها را متفاوت از دیگران و به شکلی خلاقانه انجام دهند. روانشناسان معتقدند که رنگ زرد شیوه تفکر انسان را به سوی افکار مثبت و انتخاب‌های صحیح هدایت می‌کند و باعث افزایش تمرکز ذهن و مانند یک زنگ بیدار باش برای مغز و سیستم عصبی عمل می‌کند، چرا که در هنگام دیدن رنگ زرد ماده‌ای به نام سروتونین در مغز ما ترشح می‌شود که باعث ایجاد احساس رضایت، خوش‌بینی و خلق‌وخوی مثبت می‌شود.

آبی

با دیدن رنگ آبی اولین چیزی که در ذهن هر کسی نقش می‌بندد تصویری از دریا، اقیانوس و آسمان است.  به همین دلیل این رنگ فوق‌العاده آرامش‌بخش است و طیف‌های روشن آن در ذهن بیننده سکون و آسودگی خاطر را القا می‌کند. رنگ آبی حس اعتبار و اعتمادبه‌نفس بالایی دارد. روان‌شناسان پیشنهاد می‌کنند که در مصاحبه‌های کاری و جلسات مهم خود از رنگ آبی استفاده کنید چرا که شما را فردی با اعتبار، با اعتمادبه‌نفس بالا، آرام و متین نشان می‌دهد. به همین دلیل بسیاری از یونیفرم‌های اداری یا لباس‌های کار به رنگ آبی هستند. از منظری دیگر آبی نشانه نظافت، پاکیزگی، سلامتی و شفا است و بسیاری از افراد در کادر درمان، پزشکان و پرسنل بیمارستان‌ها گاهی این رنگ را برای لباس‌هایشان انتخاب می‌کنند.

shawl-jamejam1
golestan-shokoofe-gilas3-scaled

آبی نشان‌دهنده هوش و مسئولیت‌پذیری بالا است. احتمالاً لوگو بانک‌ها، شرکت‌ها یا مؤسسات مالی زیادی را به رنگ آبی دیده باشید. حتی بعضی از شبکه‌های اجتماعی نیز از آبی در لوگو خود استفاده می‌کنند چرا که نیازمند ایجاد حس صداقت، وفاداری و جلب‌اعتماد مشتری هستند و می‌خواهند تا نگرانی و استرس‌های آن‌ها را بابت حفظ حریم شخصی از بین ببرند. طیف‌هایی از رنگ آبی مانند آبی سلطنتی (رویال) نشانه وقار، اصالت، قدرت، یکپارچگی و جدیت است. آبی رنگی الهام‌بخش است و نشانه‌هایی از معنویت و تکامل روحی و معنوی در آن نهفته است.

خاکستری

 خاکستری رنگی خنثی، سرد و غیر صمیمی است و از آن به عنوان رنگ تعادل یاد می‌شود. چرا که خاکستری از ترکیب دو رنگ سفید و مشکی به وجود می‌آید. در نتیجه خاکستری نمادی از بی‌طرفی و سازش میان دو جبهه مخالف سیاه و سفید است. معمولاً افرادی که رنگ خاکستری و طیف‌های مختلف آن را انتخاب می‌کنند، تمایلی به جلب‌توجه و دیده‌شدن ندارند و غالباً انسان‌هایی بی‌طرف‌اند و نمی‌توانند به راحتی احساسات خود را بروز دهند و سعی در سرکوب آن دارند. درست است که خاکستری رنگ هیجان‌انگیزی نیست؛ اما نشانه ایمنی و پایداری است. مغز انسان از ماده‌ای خاکستری رنگ تشکیل شده است به این دلیل خاکستری نماد و تمثیلی از عقل و هوش است.

Top-Hasti-2
jahan-2-site-min

روان‌شناسان خاکستری را رنگی منزوی و کسالت‌آور توصیف می‌کنند و معتقدند اگر مدتی در یک اتاق به رنگ خاکستری بمانید دچار اضطراب و افسردگی شده و پس از مدتی تمایل به گوشه‌گیری و منزوی شدن دارید. رنگ خاکستری نماد استقلال و عدم وابستگی است. علاقه‌مندان به رنگ خاکستری دقت را ترجیح می‌دهند و بسیار محافظه‌کار و قابل‌اعتماد هستند. احتمالاً اصطلاح منطقه خاکستری را شنیده باشید. چرا که بلاتکلیفی ویژگی بارز این رنگ است.

قسمت اول مقاله روانشناسی رنگ ها به اتمام رسید. به زودی با قسمت دوم این مقاله با شما هستیم. در پایان هر مقاله پذیرای نظرات شما هستیم.

روز جهانی دوستی
رفت آن سوار کولی... سیمین بهبهانی

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *